Bireysel Emeklilik Sistemi, gelecekteki emeklilik döneminiz için birikim yapmanızı sağlayan bir sistem. Bu sistemde birikimlerinizi daha verimli yönetmek, daha uygun şartlardan yararlanmak ve farklı bir emeklilik şirketine geçmek istediğinizde aktarım (taşıma) hakkı, yani bireysel emeklilik şirketi değiştirme hakkı devreye girer. Bir avantaj olarak görülen aktarım hakkı, mevcut bir emeklilik hesabındaki birikimlerin başka bir fon ve emeklilik şirketine transfer edilebilmesine olanak tanır.
Bu hak, bireylere daha etkin bir portföy yönetimi ve daha rekabetçi getiriler elde etme imkanı sunabilir. Bu blog yazısında, bireysel emeklilik sözleşmelerindeki aktarım hakkı hakkında merak edilen tüm soruları ele alacağız. Aktarım hakkının ne olduğunu, nasıl kullanılacağını ve bu süreçte nelere dikkat etmeniz gerektiğini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Haydi başlayalım!
BES Aktarım (Taşıma) Hakkı Nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde birikim yaparken zamanla şu soruyu kendinize sormanız çok normal: “Acaba başka bir şirkette olsaydım daha mı avantajlı olurdu?” İşte tam da bu noktada aktarım hakkı, yani mevcut birikiminizi başka bir emeklilik şirketine taşıma seçeneğiniz devreye giriyor.
Taşı, Kazancını Güçlendir
BES aktarımıyla daha iyi fırsatlar yakala. DijiBES’te 7 BES şirketi seçeneği, uzman danışmanlık ve güncel fon önerileriyle birikimini daha güçlü hale getir.
Aktarım hakkı, katılımcı olarak size daha iyi hizmet, daha düşük kesinti oranları ya da daha etkili fon yönetimi sunan başka bir şirkete geçme özgürlüğü tanır. Yani sistem içinde kalarak ama hizmet aldığınız kurumu değiştirerek, emeklilik birikiminizi daha verimli değerlendirme şansı yakalarsınız.
Zamanla bazı şirketlerde beklediğiniz ilgi ve danışmanlığı alamayabilir, fonlarınızın performansından memnun kalmayabilir ya da farklı şirketlerin sunduğu planları daha cazip bulabilirsiniz. Bu durumda sistemden çıkmanıza gerek kalmadan, birikimlerinizi başka bir BES şirketine taşıyabilirsiniz.
Bu hak yasal olarak 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Kanunu kapsamında korunur. Yani devlet, size daha iyi hizmet almanız için “sistemde kal, ama şirketini değiştirebilirsin” diyor.
BES Sözleşmesi Aktarım İşlemi Nasıl Yapılır?
Aktarım hakkınızı kullanmak istiyorsunuz ama sürecin nasıl işlediğini bilmiyorsanız, hiç endişe etmeyin. Aslında düşündüğünüz kadar karmaşık değil, sadece birkaç temel adımdan oluşan bir süreç. Bu bölümü okuduktan sonra aktarım işlemini başlatmak sizin için oldukça kolay olacak.
Öncelikle, bir BES sözleşmesini başka bir emeklilik şirketine taşıyabilmeniz için bazı süre şartları var:
- İlk kez aktarım yapacaksanız, sözleşmenizin en az 2 yılını doldurmuş olması gerekir.
- İkinci ve sonraki aktarımlar için ise her seferinde 1 yıl bekleme süresi bulunur.
Adım Adım Aktarım Süreci
- Mevcut Şirketinize Başvurun: Öncelikle şu anda bağlı olduğunuz emeklilik şirketinin müşteri hizmetlerine ulaşarak aktarım talebinizi iletin. Bu işlemi çağrı merkezi, mobil uygulama veya internet şubesi üzerinden kolayca yapabilirsiniz.
- Evraklarınızı Talep Edin: Şirketin, sizin adınıza hazırlanmış olan Aktarım Talep Formu, Hesap Özeti ve Aktarım Bilgilendirme Formunu 5 iş günü içinde size göndermesi gerekiyor. Belgeler size e-posta yoluyla ya da mobil uygulama üzerinden PDF formatında ulaştırılır.
- Yeni Şirketle İletişime Geçin: Aktarım yapmayı düşündüğünüz yeni emeklilik şirketiyle iletişime geçin. Danışmanınız size yardımcı olacak ve gelen evrakları nasıl doldurmanız gerektiğini açıklayacaktır.
- Evrakları İmzala ve Teslim Et: Evrakları imzalayıp kimlik fotokopinizle birlikte yeni şirkete iletin. (Gerekirse ıslak imza veya e-imza istenebilir.)
- Yeni Sözleşmeniz Oluşturulur: Yeni şirket, belgelerinizi inceledikten sonra sizin adınıza yeni bir BES sözleşmesi oluşturur. Bu işlem sırasında herhangi bir giriş aidatı alınmaz.
- Aktarım Gerçekleşir: Eski şirket, birikimlerinizi nakde çevirip (fonlar bozulur) 10 iş günü içinde yeni şirkete aktarır. Bu süreçte tüm yasal denetim Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) tarafından dijital olarak takip edilir.
Aktarım Haklarınızı Kullanırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Bireysel Emeklilik Sistemi’ndeki aktarım hakkı, sistemde kalarak daha iyi koşullarda yol almanızı sağlayan oldukça değerli bir avantaj. Ancak bu hakkı kullanmadan önce birkaç önemli noktaya dikkat etmek gerekiyor. Aksi halde “iyi niyetle” yapılan bir değişiklik, beklenmedik maliyetlerle ya da performans düşüşüyle sonuçlanabilir.
Bu yüzden karar verirken sadece “geçmiş fon getirileri”ne bakmak yerine, aşağıdaki başlıkları birlikte değerlendirmeniz çok daha sağlıklı olacaktır:
Beklentilerinizi Netleştirin, Şirketinizi Ona Göre Seçin: Her emeklilik şirketi farklı planlar, danışmanlık kalitesi ve dijital altyapı sunar. Amacınız düşük kesinti mi, daha iyi fon performansı mı, yoksa daha hızlı müşteri desteği mi? Öncelikle bu sorulara net bir yanıt verin. “En Avantajlı Bireysel Emeklilik Şirketi Hangisi?” başlıklı yazımızda bu konuda faydalı bilgiler bulacağınıza inanıyoruz.
Kesintileri İyice İnceleyin: Taşınacağınız planda:
- Giriş aidatı var mı?
- Yıllık yönetim gideri ne kadar?
- Fon toplam gider oranı nedir?
Bu sorulara net yanıt almadan karar vermeyin. Özellikle 5 yılını doldurmamış sözleşmelerde aktarım yaparken, çıkış kesintisi (yani ertelenmiş giriş aidatı) uygulanabileceğini unutmayın. Ancak 5 yılı doldurmuş sözleşmelerde bu tür bir kesinti uygulanmaz.
Süreç Tahmini 15 İş Günü Sürer: Eski şirketin evrakları göndermesi: 5 iş günü, fonların nakde çevrilip yeni şirkete aktarılması: 10 iş günü. Bu sürede piyasa hareketlerini iyi takip etmek önemlidir.
Fonlarınız Nakde Çevrileceği İçin Dalgalanma Riski Var: Aktarım sırasında tüm fonlarınız bozulur ve para nakit pozisyonda birkaç gün bekler. Eğer piyasalar dalgalıysa bu süreçte değer kaybı yaşanabilir. Bu yüzden aktarım süreci başlamadan önce fonlarınızı para piyasası fonuna (likit fon) geçirmeniz tavsiye edilir.
Kısmi Çekim Yaptıysanız: Eğitim, evlilik, konut alımı veya doğal afet gibi nedenlerle BES’te kısmi çekim hakkınızı kullandıysanız, mevzuat gereği 3 ay boyunca aktarım işlemi yapamazsınız.
BES Teminatlı Kredi Çektiyseniz: BES birikimlerinizi teminat göstererek kredi çekmiş olabilirsiniz. Bu durumda BES sözleşmesi üzerinde rehin vardır ve aktarım yapabilmek için önce bankadan yazılı onay alınmalıdır.
Tüm Haklarınız Devam Eder, Süreler Sıfırlanmaz: Sözleşmenizi taşıdığınızda:
- Aktarım sistem içi bir işlem olduğundan, stopaj doğurmaz. Yani sizden stopaj alınmaz.
- Kazandığınız devlet katkılarınız aynen taşınır.
- Hak kazandığınız devlet katkısı oranları (3 yıl → %15, 6 yıl → %35, 10 yıl → %60) aynen korunur.
- Emeklilik için en az 10 yıl şartı gibi haklar sıfırlanmaz, süreniz devam eder.
Sadece Fon Değiştirmek için Şirket Değiştirmeyin
Eğer amacınız sadece daha yüksek getiri sağlayan farklı fonlara erişmekse, şirket değiştirmenize gerek yok. 1 Temmuz 2021 itibarıyla devreye alınan BEFAS (Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu) sayesinde, artık tüm BES katılımcıları, bağlı oldukları emeklilik şirketi fark etmeksizin platformda yer alan tüm emeklilik yatırım fonlarına ulaşabiliyor. BEFAS hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz “TEFAS ve BEFAS Fonları Nedir? Aralarındaki Farklar Neler?” yazımızı ilginiz çekebilir.
Yani ister A şirketinden BES’iniz olsun, B ya da C şirketinin fonlarını da sistem üzerinden alıp portföyünüze ekleyebilirsiniz. Bu düzenleme, fon çeşitliliğini artırarak yatırımcılara büyük bir esneklik sağladı. Bu nedenle, sadece fon getirilerinden memnun değilseniz aktarım yerine önce BEFAS’ı kullanarak portföyünüzü güncellemeyi deneyebilirsiniz. Üstelik fon dağılımınızı yılda 12 kez ücretsiz olarak değiştirme hakkınız da bulunuyor.
Biz de DijiBES olarak fonlarınızı etkin yönetmeniz için yanınızdayız. DijiBES ile piyasa şartlarına göre her ay düzenli fon önerileri ve birebir danışmanlık hizmeti alarak kazançlı bir BES süreci geçirebilirsiniz.
Ayrıca, başka bir şirkette ikinci bir BES sözleşmesi başlatmanızın mümkün olduğunu da hatırlatalım. “Birden Fazla BES Sözleşmesi Yapabilir miyim? Avantajları Neler?” yazımızda bu konuyu derinlemesine inceledik.
Bireysel Emeklilikte Aktarım Hakkınızı Bilinçli Kullanın
Sonuç olarak, bireysel emeklilikte aktarım hakkı, katılımcılara yatırımlarını daha etkin bir şekilde yönetme ve emeklilik planlarını kişisel ihtiyaçlarına göre optimize etme fırsatı sunar. Bu hak, piyasa koşullarındaki değişikliklere ve şirket performanslarına göre portföylerini yeniden düzenlemek isteyen katılımcılar için önemli bir avantaj. Ancak, aktarım sürecinin karmaşıklığı ve kararların finansal geleceği üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulduğunda, bu süreçte dikkatli olmak ve gerekirse uzman danışmanlık almak önemli.
Ayrıca bu hakkı kullanmak gerçekten gerekli mi, önce detaylı bir değerlendirme yapmalısınız. Doğru bilgilendirme ve planlama ile bireysel emeklilikte aktarım hakkı, emeklilik döneminiz için sağlam bir finansal temel oluşturmanıza yardımcı olabilir. BES aktarımı hakkında daha detaylı bilgi almak için BES online başvuru sayfamızdaki formu doldurun, sizi arayalım!
BES Taşımada Sık Sorulan Sorular
Katılımcılar, BES taşıma hakkını kullanırken bazı zorluklarla karşılaşabilirler. Bu zorlukların başında, sözleşmede ilk 5 yıl içinde yapılan aktarımlar için uygulanan giriş aidatı kesintisi gelir. Ayrıca, aktarım evraklarının katılımcılara gönderilmemesi için şirketler tarafından çıkarılan zorluklar da büyük bir engel teşkil edebilir. Şirketler, katılımcıyı aktarım kararından vazgeçirmek için ikna ekipleri kullanabilirler.
Bireysel emeklilik aktarım (taşıma) hakkını kullanmadan önce katılımcıların, taşıma yapacakları şirket ve danışman hakkında doğru bir seçim yapmaları önemlidir. Ayrıca, giriş aidatı kesintisi olup olmadığını kontrol etmeleri ve aktarım evraklarını tamamladıktan sonra yeni şirketle başvuru sözleşmesini imzalamaları gerekir. İlk fon seçimi olarak para piyasası fonunu tercih etmeleri, dalgalanmalara karşı daha güvende olmalarını sağlar.
BES aktarımı yapılırken gereken belgeler arasında katılımcının kimlik fotokopisi, mevcut BES sözleşmesi, yeni şirketle yapılan başvuru sözleşmesi ve doldurulmuş imzalı aktarım formu bulunur. Bu belgeler, işlemin yasal ve düzenli bir şekilde tamamlanabilmesi için gerekli detaylardır.
BES taşıma süreci sırasında fonlar, geçici olarak değer kaybına uğrayabilir. Bu, aktarımın gerçekleştiği dönemde piyasa koşullarına ve fonların geçici olarak düşük getiri sağlayan para piyasası fonlarına taşınmasına bağlıdır. Katılımcılar, bu geçiş dönemi boyunca fon seçimlerini ve piyasa koşullarını dikkatle değerlendirmelidir.
Bireysel emeklilik taşıma süreci genellikle yasal olarak maksimum 10 iş günü sürer. Bu süre, aktarım evraklarının eski şirketten yeni şirkete transferini kapsar. Süreci hızlandırmak, şirketlerin işlem politikalarına ve iş yüküne bağlıdır, genellikle bu süreyi kısaltmak katılımcının kontrolünde değildir.
BES şirketi değiştirildiğinde, katılımcının birikmiş devlet katkıları da yeni şirkete aktarılır. Devlet katkılarının aktarımı, birikimlerle aynı şekilde yürütülür ve katılımcının hakları korunur.
Evet, bir BES katılımcısı, her bir poliçe için 2 yıllık süreyi tamamladıktan sonra istediği zaman birden fazla kez aktarım yapabilir. Her aktarım sonrasında, katılımcı 1 yıl bekledikten sonra tekrar aktarım yapma hakkına sahiptir.
Taşı, Kazancını Güçlendir
BES aktarımıyla daha iyi fırsatlar yakala. DijiBES’te 7 BES şirketi seçeneği, uzman danışmanlık ve güncel fon önerileriyle birikimini daha güçlü hale getir.
